समाजात बालगुन्हेगारीचे वाढते प्रमाण चिंतेची बाब; मुलांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी ‘कायद्याचे शिक्षण’ काळाची गरज!
राजेगाव | प्रतिनिधी
सध्याच्या धावपळीच्या आणि तंत्रज्ञानाच्या युगात मानवी मूल्ये मागे पडत चालली असून, समाजात बालगुन्हेगारीचे प्रमाण चिंताजनक पद्धतीने वाढत आहे. लहान वयातच मुले गुन्हेगारी जगाकडे आकर्षित होत असल्याचे विदारक चित्र पाहायला मिळत आहे. या पार्श्वभूमीवर, “बालगुन्हेगारी रोखण्यासाठी मुलांना शालेय जीवनापासूनच कायद्याचे प्राथमिक शिक्षण देणे ही काळाची गरज आहे,” असे परखड मत ॲड. हर्षद जगदाळे यांनी व्यक्त केले आहे. बदलती जीवनशैली आणि गुन्हेगारीचा विळखा
आजच्या काळात मोबाईलचा अतिवापर, सोशल मीडियावरील हिंसक मजकूर आणि पालकांचा मुलांशी कमी झालेला संवाद, ही बालगुन्हेगारी वाढण्यामागची प्रमुख कारणे मानली जात आहेत. शुल्लक कारणावरून होणारी भांडणे, व्यसनाधीनता आणि झटपट श्रीमंत होण्याची ओढ यामुळे अल्पवयीन मुले गंभीर गुन्ह्यांकडे वळत आहेत. अनेकदा मुलांना आपण करत असलेले कृत्य ‘गुन्हा’ आहे आणि त्याचे परिणाम किती भयानक असू शकतात, याची जाणीवच नसते.
कायद्याच्या शिक्षणाची आवश्यकता
या समस्येवर उपाय सुचवताना ॲड. हर्षद जगदाळे म्हणाले की, “केवळ शिक्षा करून बालगुन्हेगारी संपवता येणार नाही. त्यासाठी प्रतिबंधात्मक उपाययोजना आखणे गरजेचे आहे. जर मुलांना लहानपणापासूनच भारतीय संविधानातील मूलभूत कर्तव्ये, हक्क आणि विविध कायद्यांची (उदा. पोक्सो कायदा, सायबर क्राईम कायदे) तोंडओळख करून दिली, तर त्यांच्यात जबाबदारीची जाणीव निर्माण होईल.”
“गुन्हेगार जन्माला येत नसून तो परिस्थितीमुळे घडतो. जर आपण मुलांना कायद्याचे गांभीर्य आणि नैतिकतेचे धडे दिले, तर गुन्हेगारी प्रवृत्तीला वेळीच अटकाव घालता येईल.”
पालक आणि शिक्षकांची भूमिका
समाजातील हा कल बदलण्यासाठी केवळ कायदेतज्ज्ञ नव्हे, तर पालक आणि शिक्षकांची भूमिकाही महत्त्वाची आहे. मुलांच्या वागणुकीत होणारे बदल टिपणे, त्यांना विश्वासात घेणे आणि त्यांना योग्य-अयोग्यामधील फरक समजावून सांगणे आवश्यक आहे.
शाळांमध्ये अधूनमधून कायदेतज्ज्ञांची व्याख्याने आयोजित करून विद्यार्थ्यांना कायद्याच्या चौकटीची माहिती दिल्यास, भविष्यात एक सुजाण आणि शिस्तप्रिय पिढी घडण्यास मदत होईल, असा विश्वास याप्रसंगी व्यक्त करण्यात आला.
